maandag 23 november 2015




vrijdag 20 november 2015

Vasculitis als zeldzame bijwerking van carbimazol

ANCA-geassocieerde vasculitis is een zeldzame bijwerking van schildklierremmers uit de thionamide groep zoals strumazol en carbimazol. Vasculitis wordt meestal geassocieerd met het gebruik van propylthiouracil (PTU) en p-ANCA positiviteit. Het is zelden gemeld bij carbimazol en c-ANCA positiviteit.

Life threatening ANCA associated vasculitis on Carbimazole exposure
Vimal Upreti, Shrikant Somani, Narendra Kotwal, DS Bhakuni

Vasculitis zeldzame bijwerking schildklierremmers
Schildklierforum

In dit artikel wordt een levensbedreigende episode beschreven van c-ANCA-geassocieerde vasculitis bij een vrouwelijke patiënt met de ziekte van Graves bij blootstelling aan carbimazol. Met succes is de bijwerking aangepakt door het staken van carbimazol en met immunosuppressieve therapie.

Wat begon met een vraag op het Schildklierforum kreeg een vervolg op Schildkliertje,
een melding bij Lareb, een opname in de databank van Lareb en een artikel in Vascuzine,
het blad van Vasculitis NL ...

Schildklierremmers als carbimazol, methimazol en propylthiouracil (PTU) worden vaak gebruikt bij de behandeling van hyperthyroïdie. Hun gemeenschappelijke bijwerkingen zijn huiduitslag, gewrichtspijn, urticaria, serumziekte, en verhoogde transaminasen. Door geneesmiddel veroorzaakte ANCA-positieve vasculitis is ongewoon maar een potentieel levensbedreigende complicatie in verband met het gebruik van schildklierremmers. Meestal gaat het dan om propylthiouracil (PTU). ANCA geassocieerde vasculitis na gebruik van carbimazol is zelden beschreven; alleen in de vorm van geïsoleerde meldingen.

Huiduitslag door vasculitis

Hoewel deze bijwerking heel zeldzaam is, moet deze overwogen worden bij patiënten die strumazol, PTU of carbimazol gebruiken met bloed in de urine, plotselinge blauwe plekken, rode puntjes op de huid, onverwachte bloedneuzen of wondjes die moeilijk stoppen met bloeden.


Informatie over bijwerkingen




woensdag 18 november 2015

Uitleg over het TSH-FT4 setpoint in het schildkliersysteem

Een gezond mens heeft een min of meer constante instelling van schildklierhormonen T4 en T3. De schildklier produceert deze hormonen als een continu stroompje. De hypofyse-hypothalamus [HH] meet dat continue stroompje schildklierhormonen T4 en T3.

dinsdag 10 november 2015

November maand van de ‘snelle schildklier’

De Amerikaanse Thyroid Association heeft november uitgeroepen als maand voor aandacht voor hyperthyreoïdie, ook wel ‘snelle schildklier’ genoemd. Dat is omdat die ‘snelle schildklier’ alle aandacht verdient en te weinig krijgt.


  • Als je schildklier te veel hormoon maakt ... Bij hyperthyreoïdie maakt de schildklier te veel schildklierhormoon. De oorzaken verschillen. Hyperthyreoïdie wordt behandeld met: medicijnen, radioactief jodium en/of een operatie.
  • Klachten en symptomen bij hyperthyreoïdie ... Veel klachten zijn niet typisch voor een schildklieraandoening. Ze komen ook voor bij andere aandoeningen. Dit maakt het moeilijk een diagnose te stellen op basis van de klachten.
  • Diagnose ‘snelle schildklier’ ... wat dan? ... Wanneer net de diagnose is gesteld 'er is iets met je schildklier', dan komt er veel over je heen. Je krijgt te maken met onderzoeken en het jargon is een soort abracadabra. Dat jargon is wel de taal van je arts en bijvoorbeeld de doktersassistent. Kennis van die taal helpt jou op weg.
  • Aanbevelingen therapie thyreotoxicose ... In de Richtlijn Schildklierfunctiestoornissen uit 2012 van de Nederlandse Internisten Vereniging worden de volgende aanbevelingen gegeven voor de behandeling van thyreotoxicose. In het dagelijks gebruik wordt thyreotoxicose ook wel hyperthyreoïdie genoemd.
  • Agranulocytose en de drie K’s ... Een zeldzame bijwerking van schildklierremmers als Strumazol (thiamazol), Carbimazol en PTU is: agranulocytose. Gelukkig komt deze bijwerking voor bij minder dan 0,1% van de patiënten), maar die bijwerking kan wel gevaarlijk zijn.

donderdag 5 november 2015

Richtlijnen goede voeding 2015

Minder vlees, meer planten. Minder suiker, meer volkoren. Nederland moet mediterraner gaan eten. Want dat is niet alleen gezond, maar ook wordt het dan minder snel warm op aarde.

Meer thee, minder vlees: dit kun je nu beter wel en niet eten
Wim Köhler, nrc.nl, met een duidelijk overzicht

Richtlijnen goede voeding 2015
Gezondheidsraad, met de volledige richtlijn, een samenvatting en achtergronddocumenten

Dat staat in de Richtlijnen goede voeding 2015 die de Gezondheidsraad 4 november 2015 heeft gepubliceerd. De duurzaamheid in de nieuwe richtlijn van de Gezondheidsraad komt onder meer tot uiting in het advies om iets minder vis te eten dan volgens de vorige richtlijn van tien jaar geleden. Het advies om twee keer per week (vette) vis te eten is nu verlaagd naar eenmaal. Dat is vrijwel net zo gezond en is minder ecologisch belastend, schrijft de Gezondheidsraad.

Al met al gaan de aanbevelingen naar een advies dat uitkomt op een dieet zoals dat in de jaren zestig in de landen rond de Middellandse Zee werd gegeten. Tegenwoordig staat daar ook veel vlees op het menu. Maar toen was men daar matig met vlees en zuivel, en kwamen er veel groenten, olie, noten op tafel. En wijn natuurlijk, maar dat mag dan weer niet van onze Gezondheidsraad.

De aanbevelingen zijn onderbouwd met conclusies uit 29 achtergronddocumenten over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten.

Achtergronddocumenten

aardappelen; alcohol; alcoholhoudende dranken; alfa-linoleenzuur; dranken met toegevoegd suiker; eieren; eiwit; granen en graanproducten; groente en fruit; kalium; koffie; natrium; noten en zaden; eicosapentaeenzuur en docosahexaeenzuur (visvetzuren); peulvruchten; thee; transvetzuren; uitwisseling van eiwit, vet en koolhydraten; verzadigde, enkelvoudig en meervoudig onverzadigde (n-6) vetzuren; verteerbare koolhydraten; vetten en oliën; vis; vitamine- en mineralensupplementen; vlees; voedingscholesterol; voedingspatronen; voedingsvezel; water; zuivel.


dinsdag 3 november 2015

De wet van Murphy en de behandeling met T4 plus T3

Volgens Wikipedia is de wet van Murphy een van de leidende principes bij het opstellen van protocollen voor bijvoorbeeld apotheken. Voordat een medicijn aan de patiënt wordt uitgereikt, voeren verschillende personen een groot aantal meervoudige controles uit.

zondag 1 november 2015

‘Ophef over bijwerkingen Thyrax laat markt onberoerd’

Apothekers verstrekten in 2014 aan 490.000 (?) personen het schildklierhormoon levothyroxine. Sinds 2007 is dit aantal jaarlijks met gemiddeld 5% gestegen. Meldingen van bijwerkingen na de verpakkingswijziging van Thyrax leidden niet tot een merkbare verstoring van de markt, waarin zich een generieke leverancier heeft gemeld.

Ophef over bijwerkingen Thyrax laat markt onberoerd
Stichting Farmaceutische kengetallen

Openbaar beoordelingsrapport Thyrax®
Schildkliertje

Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax®
Schildklierforum

De schildklier produceert twee hormonen, levothyroxine (T4) en liothyronine (T3), die beide noodzakelijk zijn voor een normaal niveau van diverse stofwisselingsprocessen in het lichaam. T4 zelf is vrijwel niet actief, het lichaam zet het eerst om in het actieve T3. Als de schildkier onvoldoende of geen hormonen meer aanmaakt, bieden geneesmiddelen met deze hormonen uitkomst. Het gebruik van T4 als geneesmiddel heeft daarbij de voorkeur boven T3, omdat T4 gelijkmatigere hormoonspiegels oplevert. Bovendien blijven de fysiologische omzettingsmechanismen dan benut. Het aantal gebruikers van het schildklierhormoon levothyroxine bedroeg in 2007 nog 340.000. In de tussenliggende periode is het aantal gebruikers jaarlijks zeer gelijkmatig met gemiddeld 5% gestegen tot 490.000. Het aantal gebruikers van T3 is veel kleiner: ongeveer 4900.

Opmerking over aantal gebruikers levothyroxine

Volgens GIP / Zorginstituut Nederland waren er 452.240 gebruikers van levothyroxine in 2014. Lareb noemt datzelfde aantal in zijn rapport Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax®.

Thyrax marktleider

Het merk Thyrax is al heel lang marktleider bij de geneesmiddelen met levothyroxine. Uitgedrukt in het aantal tabletten bedraagt het marktaandeel van Thyrax in de eerste helft van 2015 ongeveer 74%. Voor Euthyrox, dat een groter aanbod heeft in hoeveelheden T4 per tablet, was dat ongeveer 18%. Beide merken hebben ongeveer in gelijke mate ‘last’ gehad van de introductie van de generieke varianten van leverancier Teva Pharmachemie die sinds eind 2013 levothyroxine in de handel brengt. Deze leverancier heeft sindsdien geleidelijk een marktaandeel verworven van ruim 6% in het tweede kwartaal van 2015.

Wijziging van verpakking

Ophef over een toename van het aantal bijwerkingen van Thyrax, waarvan het landelijk bijwerkingencentrum Lareb eind 2014 gewag maakte, heeft niet geleid tot een merkbare omzetdaling. Een wijziging van de verpakking in het najaar van 2013 werd in verband gebracht met meldingen van gebruikers die wezen op een te sterk werkende schildkier. De tabletten waren eerst met negentig stuks los verpakt in een bruine glazen pot en zijn dat sindsdien in een aluminium blisterverpakking. Een onderzoek dat de fabrikant in opdracht van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen moest uitvoeren, kon geen verschil in kwaliteit blootleggen tussen de tabletten in de pot en in de strip. De tabletten in doordrukstrips bleken wel iets stabieler.

Het aantal personen die zich met genoemde klachten bij Lareb meldden, bedroeg ongeveer 1800. Aanvankelijk waren dat er minder: bijna 90% meldde zich na media-aandacht voor dit probleem in februari 2015. Volgens Lareb realiseerden veel mensen zich pas toen dat de klachten die ze al enige tijd ervoeren, waren begonnen met de wijziging van de verpakking.



Marktaandelen verschillende varianten van levothyroxine 
(miljoen tabletten per kwartaal)

Let op!

Raadpleeg altijd een arts als je twijfelt over je gezondheid. De informatie op dit blog kan niet worden beschouwd als vervanging van een consult of een behandeling.