Antistoffen

Bij veel aandoeningen van de schildklier werkt het afweersysteem van het lichaam niet goed. Dat afweersysteem noem je ook wel immuunsysteem. Dit immuunsysteem gaat indringers in je lichaam te lijf, zoals virussen en bacteriën. Het komt voor dat het immuunsysteem zich vergist en het eigen lichaam aanvalt. Het immuunsysteem ziet dan eigen cellen als vijandelijke indringers. Het maakt antistoffen tegen deze eigen cellen: auto-antistoffen. Als je daardoor ziek wordt, spreek je van een auto-immuunziekte.

De belangrijkste antistoffen zijn:
  • TPO-antistoffen
  • TSH-receptor antistoffen

Veel is nog onbekend van de precieze rol van deze antistoffen. Schildkliertje pretendeert dan ook zeker niet dat dit het hele verhaal is. Het gaat hier slechts om een globale uitleg.

Bij de diagnose van de ziekte van Graves

Bron: Erasmus MC, Schildkliercentrum
Het percentage (%) geeft aan hoeveel patiënten bij de diagnose van de ziekte van Graves welke antistoffen hebben.

TSH-receptor antistoffen dragen bij aan het ziekteproces. Zij doen de werking na van TSH, waardoor de schildklier extra gestimuleerd wordt schildklierhormoon te maken.

TPO- en Tg-antistoffen dragen niet bij aan het ziekteproces, maar lijken verband te houden met de hoeveelheid schade aan de schildklier.

Bij de diagnose van de ziekte van Hashimoto

Bron: Erasmus MC, Schildkliercentrum
Het percentage (%) geeft aan hoeveel patiënten Bij de diagnose van de ziekte van Hashimoto welke antistoffen hebben.

TSH-receptor antistoffen dragen bij aan het ziekteproces.

TPO- en Tg-antistoffen dragen niet bij aan het ziekteproces, maar lijken verband te houden met hoeveelheid schade aan de schildklier.


TPO-antistoffen

TPO is de afkorting van thyreoperoxidase. TPO zorgt ervoor er schildklierhormoon gemaakt kan worden. Wat antistoffen tegen TPO precies doen? Er wordt veel onderzoek naar gedaan. Veel is nog onduidelijk.

Veel patiënten met de ziekte van Graves en de ziekte van Hashimoto hebben TPO-antistoffen. Bij patiënten met andere schildklieraandoeningen komen deze antistoffen ook voor, maar minder. Ze zijn soms ook aanwezig bij gezonde personen, met name bij vrouwen boven 45 jaar. Niet iedereen met deze antistoffen krijgt een schildklieraandoening.

TSH-receptor antistoffen (TBII/TRAb)

Bij TSH-receptor antistoffen (TBII/TRAb) gaat het om een groep van antistoffen die zich binden aan de celmembraan van een schildkliercel. Zij nemen de plaats in van TSH op de TSH-receptor. Op die manier doen zij TSH na. TSH is een hormoon dat de schildklier stimuleert om schildklierhormoon te maken.

  • TSH-receptor antistoffen worden ook wel TSAb of TSI genoemd als zij de productie van schildklierhormoon stimuleren, zoals bij de ziekte van Graves. Er ontstaat hyperthyreoïdie.
  • TSH-receptor antistoffen worden ook wel TBAb of TBI genoemd als zij de productie van schildklierhormoon blokkeren. Er ontstaat hypothyreoïdie (atrofie).

TBII

In het bloed kunnen deze stimulerende (TSAb of TSI) en blokkerende (TBAb of TBI) antistoffen tegelijkertijd voorkomen. Deze antistoffen worden samen ook wel TBII genoemd. TBII staat voor thyrotrophin binding inhibitor immunoglobulins. De aard van het TSH-R stimulerend effect van TSAb en de verhouding tussen TSAb en TBAb bepalen het biologisch effect. TBII komen bij 70-90% van de onbehandelde patiënten met de ziekte van Graves voor. In de routinediagnostiek kan alleen TBII worden bepaald.



Illustratie-04a
TSH-receptor antistoffen worden ook wel TSAb of TSI genoemd als zij de productie van schildklierhormoon stimuleren, zoals bij de ziekte van Graves. Er ontstaat hyperthyreoïdie. 

(TSAb = thyroid stimulating antibodies; TSI = thyroid stimulating immunoglobulins.)

















Illustratie-04b
TSH-receptor antistoffen worden ook wel TBAb of TBI genoemd als zij de productie van schildklierhormoon blokkeren. Er ontstaat hypothyreoïdie.  

(TBAb = thyroid blocking antibodies; TBI = thyroid blocking immunoglobulins.)





.
.

TSI en zwangerschap

Bij Graves’ hyperthyreoïdie nu of in het verleden moet tijdens de zwangerschap het bloed altijd gecontroleerd worden op TSI-antistoffen. Dat gebeurt t/m de zesde maand. Als er TSI-antistoffen zijn aangetoond, moet de controle in de laatste drie maanden van de zwangerschap worden herhaald. Deze antistoffen kunnen via de placenta bij de baby terecht komen.

In de laatste drie maanden kunnen die antistoffen de schildklierfunctie beïnvloeden van de baby. Hierdoor kan de baby zelf hyperthyreoïdie krijgen. Dit is gelukkig zeldzaam, bij ongeveer 1 tot 5% van alle zwangerschappen van alle ‘Graves-zwangeren’. Maar als het voorkomt, heeft de baby meer kans op onder andere groei- en ontwikkelingsstoornissen, een te snelle hartslag en een te grote schildklier (struma).

Een struma kan problemen geven bij een bevalling. In dit geval moeten een internist en gynaecoloog de zwangerschap en bevalling goed begeleiden.


Voor het eerst online: 1 april 2008
Laatste wijziging: 1 september 2019




Reacties

Jenny zei…
duidelijke uitleg, daarvoor dank!
Anoniem zei…
inderdaad, helder en duidelijk. nu begin ik eindelijk mijn aandoening te begrijpen. dank!
Anoniem zei…
Hoi! Wat als het anti TPO hoger en hoger wordt, kun je je daardoor zieker voelen? Mijn anti TPO is nu >3000 terwijl hij bij de diagnose 1300 was. Ik ben me overigens ook slechter gaan voelen. Alvast bedankt! Groetjes Bernice
Anoniem zei…
Is het mogelijk dat je TSH omlaag gaat door de antistoffen, ook als je de schildklier blokkeert met Strumazol en je niet te veel FT4 hebt?
Laura zei…
Ik begrijp eerlijk gezegd niet wat je bedoelt.
Yorie zei…
Wat ik bedoel is dat mijn TSH waarde steeds verder zakt (<0,01), terwijl mijn FT4 waarde nu goed is (nu rond de 15, die was in het begin onmeetbaar hoog).

Ik had begrepen dat als je FT4 heel hoog is, je dan een lage TSH waarde hebt, maar sinds mijn FT4 waarde is gedaald tot een goede waarde, is mijn THS nog verder gedaald (was in het begin 0,02). Eigenlijk had ik dus verwacht dat mijn THS omhoog zou gaan.

Hoop dat ik het duidelijk uitgelegd heb nu. :)
Laura zei…
Het is nu duidelijk. Van wat ik weet gebeurt het vaker dat de TSH langer heel laag kan blijven. De TSH normaliseert als laatste.

Voor meer uitleg ben je van harte welkom op het Schildklierforum (http://www.schildklier-forum.nl).
Yorie zei…
Oké, dank je voor het antwoord en ik ga ook op het forum kijken.