donderdag 19 januari 2012

Over klaring en kinetiek ...

In de geneeskunde en de farmacologie is klaring (kinetiek) de snelheid waarmee een stof door het lichaam uit het bloed wordt verwijderd. Die stof kan een lichaamseigen stof zijn, maar het kan ook een geneesmiddel zijn.

Eliminatie

Veel stoffen worden door de lever of door de nier afgebroken en via onder andere urine, ontlasting, zweet, uitgeademde lucht uit het lichaam verwijderd ('geklaard').

Snelheid van de klaring / Kinetiek

De snelheid waarmee een stof uit het lichaam verdwijnt kan op verschillende manieren gaan. De volgende twee processen komen het meest voor:
  • Nulde-orde-proces: de eliminatie van de stof verloopt met een constante snelheid. Dat wil zeggen dat er per tijdseenheid (bijvoorbeeld per minuut) een constante hoeveelheid verwijderd wordt. Deze hoeveelheid is onafhankelijk van de concentratie in het bloed. Een voorbeeld van een stof die zo geklaard wordt is alcohol.
  • Eerste-orde-proces: per tijdseenheid wordt er een constante fractie (bijvoorbeeld x%) van de hoeveelheid van een in het lichaam aanwezige stof verwijderd. De grootte van deze fractie is onafhankelijk van de concentratie. Een en ander houdt dus in dat er per tijdseenheid een afnemende hoeveelheid van het middel uit het lichaam verdwijnt.

Formules en grafieken

Wikipedia geeft formules voor de berekening van het eerste-orde-proces. link 1 link 2

Dit is een grafiek van een eerste-orde-kinetiek. De lijn nadert de nullijn, maar de lijn bereikt deze nullijn in theorie nooit (= niet-lineair).

Steady state

Wanneer een evenwichtssituatie (steady state) wordt bereikt, hangt af van de tijd die nodig is om de concentratie te halveren. Je noemt dat de halfwaardetijd (eliminatiehalfwaardetijd, t½) van de stof:
  • Na vier à vijf keer de t½ is de evenwichtssituatie bereikt.
  • Vier à vijf keer de t½ na een verandering van dosis is een evenwicht bereikt.
  • En vier à vijf keer de t½ na stoppen is de concentratie verwaarloosbaar laag.

Levothyroxine en halfwaardetijd

De halfwaardetijd van levothyroxine (=thyrax en euthyrox) is ongeveer 7 dagen. Dat betekent dat - als je dosis verhoogd of verlaagd wordt - het ongeveer 4 à 5 x 7 dagen duurt voordat er een nieuw evenwicht is.

Dat verklaart waarom bloedprikken pas na zo'n zes weken zin heeft als je dosis thyrax/euthyrox veranderd is.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Let op!

Raadpleeg altijd een arts als je twijfelt over je gezondheid. De informatie op dit blog kan niet worden beschouwd als vervanging van een consult of een behandeling.


Translate / Vertaal